1. Giriş

Günümüzde veri miktarının hızla artmasıyla birlikte, şirketler verilerini güvenli, hızlı ve kesintisiz erişilebilir şekilde saklamak zorundadır. Bu nedenle kurumsal yapılarda kullanılan depolama teknolojileri büyük önem kazanmıştır. Bu teknolojilerin başında SAN (Storage Area Network) ve SAS (Serial Attached SCSI) altyapıları gelmektedir.

2. SAN (Storage Area Network) Nedir?

SAN (Storage Area Network), sunucular ile depolama sistemleri arasında yüksek hızlı veri erişimi sağlayan özel bir ağ altyapısıdır. SAN yapısında diskler sunuculara ağ üzerinden bağlanır ve sunucular bu diskleri kendi yerel diskleri gibi görür.

SAN sistemleri genellikle büyük veri merkezlerinde, bankalarda, hastanelerde ve büyük şirketlerde kullanılır.

SAN altyapısı aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

* Storage (Disk ünitesi)

* SAN Switch

* HBA (Host Bus Adapter) Kartı

* Fiber Kablo (Fiber Channel)

* Sunucular

SAN Nasıl Çalışır?

SAN yapısında veri transferi normal LAN ağı üzerinden değil, özel bir ağ üzerinden yapılır. Bu sayede veri trafiği normal network trafiğini etkilemez ve çok daha yüksek hızda çalışır. Veri akışı şu şekildedir:

Sunucu → HBA Kartı → SAN Switch → Storage → SAN Switch → Sunucu

Bu yapı sayesinde çok yüksek performans elde edilir.

3. SAS (Serial Attached SCSI) Nedir?

SAS (Serial Attached SCSI), sunucu ile disk ünitesi arasında doğrudan kablo bağlantısı ile çalışan bir disk bağlantı teknolojisidir. SAN gibi ayrı bir ağ yapısı yoktur. SAS genellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerde kullanılır.

SAS Temel Bileşenleri:

* SAS Diskler

* SAS Controller (RAID Kartı)

* SAS Kablo

* Disk Rafı (JBOD)

* Sunucu

SAS Nasıl Çalışır?

SAS yapısında diskler doğrudan sunucuya bağlıdır. Veri yolu şu şekildedir:

Sunucu → RAID Controller → SAS Kablo → Disk Rafı → Disk

SAN’dan en büyük farkı ağ yapısı olmamasıdır.

4. SAN ve SAS Arasındaki Temel Farklar

5. SAN Avantajları

* Çok yüksek performans

* Merkezi yönetim

* Yüksek yedeklilik

* Uzun mesafe bağlantı

* Kolay büyütülebilir yapı

* Büyük sistemler için ideal

* Veri kaybı riski düşük

* Yedekleme işlemleri hızlı

SAN Dezavantajları

* Çok pahalı

* Kurulumu zor

* Uzmanlık gerektirir

* Switch ve fiber altyapı gerekir

6. SAS Avantajları

* Daha ucuz

* Kurulumu kolay

* Küçük işletmeler için uygun

* Performansı iyi

* Yönetimi kolay

SAS Dezavantajları

* Mesafe kısa

* Ölçeklenebilirlik sınırlı

* Merkezi yönetim yok

* Büyük sistemler için uygun değil

7. Hangi Durumda SAN Kullanılır?

Veri merkezi varsa
10’dan fazla sunucu varsa
Sanallaştırma yapılıyorsa (VMware, Hyper-V)
Büyük veritabanı kullanılıyorsa
Yüksek performans gerekiyorsa
Kesintisiz sistem gerekiyorsa

Örnek kullanım alanları:

Bankalar
Hastaneler
Üniversiteler
Büyük fabrikalar
E-devlet sistemleri

8. Hangi Durumda SAS Kullanılır?

1–5 sunucu varsa
Küçük işletme ise
Bütçe sınırlıysa
Basit yedekleme yapılacaksa
Çok büyüme planı yoksa

Örnek kullanım alanları:

Küçük şirketler
Muhasebe sunucusu
Kamera kayıt sistemi
Dosya sunucusu
Yedekleme sunucusu

9. SAN ve SAS Performans Karşılaştırması

10. SAN Türleri

10.1 Fiber Channel SAN

Fiber kablo ile çalışır. En hızlı SAN türüdür.

10.2 iSCSI SAN

Ethernet kablosu ile çalışır. Daha uygun maliyetlidir.

10.3 FCoE SAN

Fiber Channel over Ethernet olarak çalışır.

11. SAS Türleri

SAS Türü	Hız
SAS-1	3 Gb/s
SAS-2	6 Gb/s
SAS-3	12 Gb/s
SAS-4	24 Gb/s

12. RAID Yapıları (SAN ve SAS İçin Ortak)

RAID	Açıklama
RAID 0	Hız
RAID 1	Yedeklilik
RAID 5	Hem hız hem yedek
RAID 6	Çok güvenli
RAID 10	En iyi performans

13. Marka Örnekleri

SAN Markaları	SAS Markaları
Dell EMC	Dell
HPE	HPE
NetApp	Lenovo
IBM	Fujitsu
Huawei	Supermicro

14. Sonuç

SAN ve SAS depolama teknolojileri farklı ihtiyaçlara göre kullanılan sistemlerdir.

* Büyük sistem = SAN

* Küçük sistem = SAS

* Yüksek bütçe = SAN

* Düşük bütçe = SAS

* Çok sunucu = SAN

* Az sunucu = SAS

Kısaca özetlemek gerekirse:
SAN büyük yapılar için, SAS küçük yapılar için uygundur.

15. Kısa Özet Tablosu

SAN vs SAS: Depolama Altyapısı Nedir, Aralarındaki Farklar ve Hangi Yapı Daha Mantıklı?